................Przypominamy, że w dniu 15 września 2017 r. upływa termin płatności 3 raty podatku od nieruchomości::.........Przypominamy, że w dniu 15 września 2017 r. upływa termin płatności 3 raty podatku od nieruchomości.......::.........Przypominamy, że w dniu 15 września 2017 r. upływa termin płatności 3 raty podatku od nieruchomości.......

Historia i kultura

Pierwsze nieliczne rozproszone ślady osadnictwa na terenach obecnej gminy Bytnica związane są z kulturą łużycką. Był to obszar o słabym zaludnieniu, tereny te były raczej miejscami krótkotrwałych pobytów wędrownych. Później tereny te podlegały różnym wpływom.

Ślady osadnictwa słowiańskiego występują po VII w.n.e. Był to obszar pogranicza, o który przez wieki toczyły się walki. Historycznie powiązany był z Ziemią Krośnieńską.

Po X w.n.e. historie tych ziem dokumentują źródła archeologiczne oraz przekazy pisemne. Z 1308 roku pochodzi wzmianka o istnieniu wsi Bytnica. Miejscowości Drzewica /1308 r./, Budachów /1304 r./, Grabin /1308 r./, Struga /1308 r./, Dobrosułów /1293 r./, Głębokie /1308 r./, Gryżyna /1409 r./, posiadają metrykę średniowieczną i rozplanowanie przestrzenne typowe dla tamtego okresu.

W końcu XII w. i początku XIII w. następuje ekspansja feudałów niemieckich z Brandenburgii na ziemie zaodrzańskie. Obszar obecnej gminy tak jak całe tereny brandenburskie poddane zostały procesowi reformacyjnemu /luteranizm/. Obok wsi Bytnica w XVI w. powstaje Nowa Bytnica która otrzymuje prawa miejskie. O mieście wspomina się w dokumentach z 1550r, 1564r, 1575r. Była to jednak lokacja nieudana. Bytnica nie rozwinęła się w ośrodek miejski i utraciła prawa miejskie, uległa zniszczeniu w okresie wojny trzydziestoletniej 1618 – 1648r.Po roku 1742 omawiany teren wszedł w skład Królestwa Pruskiego. Daje się zauważyć intensywny rozwój kolonizacji tych ziem.  Po 1815 r. rozpoczął się kryzys gospodarczy związany z okresem napoleońskim.

Odrodzenie gospodarcze i społeczne nastąpiło około połowy XIX w. Między innymi pobudowano folwarki, linię kolejową Czerwieńsk – Rzepin ze stacjami kolejowymi w Bytnicy, Budachowie, Pliszce, rozwinięto drobne przetwórstwo rolnicze. Na początku XX w. tempo ożywienia gospodarczego zmalało.

W 1945 r. Bytnicę zaszeregowano do rzędu gmin, w 1955 r. zostaje gromadą w ramach powiatu krośnieńskiego. W 1973 r. nastąpiły kolejne zmiany w podziale administracyjnym polegające na likwidacji powiatu. Bytnica zostaje siedzibą gminy.

Gmina Bytnica nie jest szczególnie nasycona rozpoznanymi stanowiskami archeologicznymi. Głównie zlokalizowane są one liniowo pomiędzy wsiami Budachów – Drzewice – Bytnica, oraz a fragmentarycznie w rejonie wsi Grabin, Dobrosułów, Głębokie.

Nie można wykluczyć, że osadnictwo na terenie obecnej gminy występowało skąpo w dużym rozrzedzeniu. Obecna sieć osadnicza zapewne stanowi odbicie odleglejszej przeszłości. Stanowiska archeologiczne świadczą o osadnictwie głównie ludności kultury łużyckiej, z epoki brązu i okresu halsztackiego, latanskiego i rzymskiego oraz wczesnego średniowiecza.

Najdogodniejszym miejscem dla rozwoju osadnictwa był przesmyk pomiędzy jeziorami Kokno i Bytnickie co wiąże się z dużym prawdopodobieństwem powstania w średniowieczu dwóch osad Bytnicy Starej i Bytnicy Nowej. Stanowiska archeologiczne dokumentują, że teren ten był penetrowany w okresie starożytnym przez grupy łowiecko – rybackie.

Na półwyspie jeziora Głębokie prawdopodobnie istniała osada obronna ludności kultury łużyckiej, ten sam teren był penetrowany w okresie średniowiecza. Ślady osadnictwa z epoki kamienia, brązu i okresu wczesnego średniowiecza występują w rejonie wsi Grabin.

 

Historia administracji w Gminie Bytnica po 1945 roku

Wiosną 1945 roku wkroczyły tutaj wojska Armii Czerwonej. Zmieniło to zupełnie miejscową historię.                                                                                                            

Wkrótce po zajęciu tych obszarów przez wojska radzieckie rozpoczęto przygotowania do zaprowadzania polskiej administracji.

Początkowo podstawą administracji były powiaty w graniach z czasów niemieckich. Zatem okolice Bytnicy nadal należały do powiatu krośnieńskiego.

Wiosną i latem 1945 roku polskie władze administracyjne rozpoczęły przygotowania do powołania gmin wiejskich w ramach istniejących powiatów.  Latem 1945 roku rozpoczęły działalność gminy wiejskie zbiorowe (obejmujące kilka lub kilkanaście wsi). Wśród powołanych ówcześnie gmin była także gmina Bytnica. W jej skład weszły gromady (odpowiednik dzisiejszych sołectw):  Budachów, Bytnica, Dobrosułów, Drzewica, Głębokie, Grabin i Struga. W skład gminy weszła zapewne także miejscowość Grażyna, ale nie stanowiła ona początkowo samodzielnej gromady. Stało się to dopiero na przełomie lat 40 i 50 – tych.

W latach 1945-1950 działała na Ziemiach Odzyskanych Komisja Ustalania Nazw Miejscowości, która stopniowo zmieniała nazwy niemieckie na nowe, polskie nazwy. Nie funkcjonowały żadne organy uchwałodawcze, zatem władze administracyjne same powoływały wójtów w nowych gminach. Tak też było w gminie Bytnica. Wójt sam dobierał sobie członków zarządu gminnego (podwójciego i ławników). Gminne rady narodowe rozpoczęły funkcjonowanie dopiero jesienią 1945 roku.

W 1946 roku nastąpiło scalenie obszarów Ziem Odzyskanych z resztą kraju. Utworzono nowe województwa (wrocławskie, olsztyńskie i szczecińskie), część obszarów włączono do dotychczasowych województw; poznańskiego, białostockiego, śląskiego i gdańskiego. Rozporządzenie weszło w życie 28 czerwca 1946 roku. Powiat krośnieński  ,wraz z gminą Bytnica, został włączony do województwa poznańskiego. Przynależność do tegoż województwa trwała do 1950 roku.

Ówczesny samorząd gminny zajmował się instytucjami oświatowymi, kulturalnymi, ochrony zdrowia, dróg lokalnych, gospodarki komunalnej, transportu.

Samorząd gminy Bytnica miał wiele trudnych zadań. Należało zagospodarować nowe obszary, naprawić mosty, drogi. Pomagano w akcji przesiedleńczej ludności niemieckiej. Organizowano osadnictwo nowych kolonistów.

Samorząd gminny nie miał prawa istnieć w socjalistycznym państwie. Na mocy ustawy z 20 marca 1950 roku O terenowych organach jednolitej władzy państwowej  zniesiono samorząd terytorialny (pozostał nadal okręg zwany gminą). Jego cały majątek przejęło państwo. Rozwiązano organy wykonawcze gmin (wójt i zarząd gminy), rady gromadzkie. Ich kompetencje przejęły rady narodowe. Wprowadzono wtedy jednolity system władz i administracji terenowej oparty na wzorach radzieckich.

W ten sposób pełnię władzy w gminie przejęły rady narodowe oraz prezydia – organ kolegialny. Już wcześniej obniżano rolę wójta i zarządu, teraz zlikwidowano te pozostałości sanacyjnej Polski. Prezydia zbierały się na sesjach podobnie jak wcześniej zarządy gminy. Pozostały nadal urzędy gminy pracujące pod kierunkiem sekretarzy gmin. Sekretarze wchodzili odtąd w skład prezydium.

Gmina Bytnica funkcjonowała w ramach powiatu krośnieńskiego do końca 1954 roku. Cały czas podzielona była na gromady wiejskie: Budachów, Bytnica, Dobrosułów, Drzewica, Głębokie, Grażyna (nowo powołana), Grabin i Struga na czele z sołtysami.  Ważą zmianą w administracji tych okolic było powołanie województwa zielonogórskiego w 1950 roku. W dniu 6 lipca 1950 roku rozpoczęło działalność nowe województwa zielonogórskie. W jego skład weszły głównie obszary z dawnego województwa poznańskiego oraz kilka powiatów z województwa wrocławskiego, wśród nich był także powiat krośnieński (uprzednio należący do województwa poznańskiego) z gminą Bytnica.

Już 1953 roku rozpoczęto przygotowania do zmian w podziale administracyjnym kraju najniższego szczebla. Dawne granice gmin, miały się zmienić. Gminy miały zastąpić mniejsze jednostki – gromady.

Zlikwidowano już samorząd gminny, teraz likwidacji miały ulec także gminy. Kraj miał ulec zupełnej przebudowie. Gromady miały stać się zalążkiem dużych, kolektywnych gospodarstw rolnych, coś na kształt radzieckich kołchozów.

25 września 1954 roku weszła w życie ustawa o reformie podziału administracyjnego.  W miejsce dotychczasowych gmin powstały nowe gromady położone na terenie jednej lub sąsiadujących ze sobą dawnych gmin.

Gromada uchwalała budżet (z czego połowa szła na kilkuosobową administrację), zarządzała mieniem gromadzkim, prowadziła sprawy meldunkowe i rejestrację rowerów. Budżety gromadzkie powiązane były z budżetem powiatowym. Bez wsparcia władz powiatowych żadne inwestycje nie mogły być prowadzone, gdyż przekraczało to możliwości niewielkiej gromady. W tych czasach w niewielkim zakresie remontowano drogi sposobem szarwarkowym. Głównym zadaniem gromad okazało się organizowanie rolnictwa w celu powiększenia zbiorów i maksymalne zrealizowanie narzuconych planów skupu i podatków. 

W końcu 1954 roku w całym województwie  lubuskim powołano gromadzkie rady narodowe (podział na nowe gromady odbywał się według dotychczasowego podziału na gromady wiejskie). Obszar współczesnej gminy Bytnica został podzielony między trzy różne gromady: Bytnica, Budachów i Radnica.

GROMADA BUDACHÓW

Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 roku powołano gromadę Budachów z siedzibą w Budachowie. W skład gromady weszły dotychczasowe gromady: Budachów, Dobrosułów i Drzewica z gminy Bytnica (granice gromady patrz załączona mapka).

Według danych z 1958 roku w skład gromady Budachów wchodziły wsie: Budachów,  Dobrosułów i Drzewica.  Ciekawostką jest fakt, że w oficjalnym spisie gromad i ich składu z 1959 roku „dopisano” do tej gromady inne miejscowości z gromady Bobrowice.

Gromada Budachów funkcjonowała do połowy 1968 roku. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 26 kwietnia 1968 roku została zniesiona, a jej obszar włączono do sąsiedniej gromady Bytnica. Uchwała weszła w życie 1 lipca 1968 roku (uprzednio została zatwierdzona przez Radę Ministrów).

GROMADA  BYTNICA

Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 roku powołano gromadę Bytnica. W skład gromady z siedzibą w Bytnicy weszły dotychczasowe gromady: Bytnica, Struga, Grażyna i Głębokie z dawnej gminy Bytnica (granice gromady patrz załączona mapka).

Według danych z 1958 roku w skład gromady Bytnica wchodziły wsie: Bytnica, Głębokie, Grażyna i Struga.                                                                                   

Gromada Bytnica powiększyła swój obszar od dnia 1 stycznia 1969 roku o obszar wsi: Bronków, Budachów, Chromów, Dobrosułów, Dychów i Drzewica ze zlikwidowanej gromady Budachów. Dodatkowo z dniem 1 stycznia 1972 roku w skład gromady weszła także miejscowość Grabin.  W powyższych granicach gromada działała do końca 1972 roku.

GROMADA RADNICA

Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 roku powołano gromadę Radnica. W skład gromady weszły obszary dotychczasowych gromad: Radnica z gminy Nietkowice i Grabin z gminy Bytnica (granice gromady patrz załączona mapka).          

Według danych z 1959 roku w skład gromady wchodziły tylko powyższe miejscowości. Gromada Radnica funkcjonowała do  końca 1971 roku. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze została zniesiona i podzielona między gromady: Krosno Odrzańskie (wsie: Radnica z osadą Szklarki) i Bytnica (wieś Grabin).

 

W październiku 1956 roku dawny system stalinowski upadł. Władzę przejął Władysław Gomułka.  Na razie wycofano się z projektu powszechnej kolektywizacji. System podziału na małe gromady nie odpowiadał tym planom.

Gromadzkie rady narodowe były zbyt małe i nie sprawdziły się. Podjęto więc zasadnicze środki zmierzające do zmian.

29 listopada 1972 roku Sejm uchwalił ustawę O utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze powołano gminę Bytnica w powiecie krośnieńskim. W skład gminy weszły sołectwa:  Bytnica, Budachów, Dobrosułów, Drzewica, Grabin, Grażyna i Struga. Gmina rozpoczęła działalność 1 stycznia 1973 roku.

W nowym ustroju gminnym oddzielono funkcje stanowiące od wykonawczych. Organem uchwałodawczym była gminna rada narodowa. Rada spośród swego grona wybierała prezydium i komisje. Przewodniczącym rady zostawał zwyczajowo pierwszy sekretarz gminnego komitetu PZPR.

Powołano urząd gminy, jako terenowy organ administracji państwowej do wykonywania zadań naczelnika gminy. Naczelnik gminy był powoływany i odwoływany przez wojewodę.

Urząd gminy zasadniczo dzielił się na trzy części: Biuro Urzędu, Gminną Służbę Rolną i Urząd Stanu Cywilnego. Urząd gminy podzielony był na referaty kierowane przez sekretarza Biura Urzędu Gminy. Ważną pozycję zajmował główny księgowy urzędu gminy.

Z początkiem czerwca 1975 roku weszła w życie reforma administracji ustanawiająca dwustopniowy podział (zamiast trzystopniowego). Zlikwidowano powiaty, a ich kompetencje przejęły gminy i nowe województwa. Gmina Bytnica weszła w skład województwa zielonogórskiego (małego).

W dniu 19 czerwca 1988 roku przeprowadzono ostatnie wybory do rad narodowych w Polsce.

Zmiany zapoczątkowane w 1989 roku doprowadziły do uchwalenia nowej ustawy o samorządzie gminnym, który nadał samorządność dotychczas istniejącym gminom.
Z końcem kwietnia 1990 roku zakończyła się przed terminem kadencja rad narodowych. Rozpoczął się nowy etap w historii gminy Bytnica.

W dniu 27 maja 1990 roku weszła w życie nowa ustawa o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 roku. Tego dnia przeprowadzono pierwsze wybory do rad gminnych.

Do 1998 roku gmina Bytnica należała do województwa zielonogórskiego. Od 1 stycznia 1999 roku weszła w skład województwa lubuskiego i powiatu krośnieńskiego.   W skład gminy wchodzi nadal siedem sołectw: Budachów, Bytnica, Dobrosułów, Drzewica, Grabin, Grażyna i Struga. Wójtem gminy jest Pan Leszek Olgrzymek.

Miejscowość

Przynależność administracyjna

Budachów

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica, w latach 1954-1968 do gromady Budachów, w latach 1969-1972 do gromady Bytnica, od 1973 roku do gminy Bytnica.

Bytnica

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica, w latach 1954-1972 do gromady Bytnica, od 1973 roku do gminy Bytnica.

Dobrosułów

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica, w latach 1954-1968 do gromady Budachów, w latach 1969-1972 do gromady Bytnica,  od 1973 roku do gminy Bytnica.

Drzewica

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica, w latach 1954-1968 do gromady Budachów, w latach 1969-1972 do gromady Bytnica,  od 1973 roku do gminy Bytnica.

Grabin

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica,  w latach 1954-1971 do gromady Radnica, w 1972 roku do gromady Bytnica, od 1973 roku do gminy Bytnica.

Grażyna

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica, w latach 1954-1972 do gromady Bytnica, od 1973 roku do gminy Bytnica.

Struga

Do 1945 roku samodzielna gmina wiejska, w latach 1945-1954 do gminy Bytnica, w latach 1954-1972 do gromady Bytnica, od 1973 roku do gminy Bytnica.

 

Historia Gminy- ród Hohenzollerów

W 1565 roku majątek Bytnica znajdował się w posiadaniu dwóch rodów. Większość gruntów należała do rodziny von Rothenburg, pozostała część do rodziny von Löben. W 1583 roku właścicielem całej wsi był Christoph von Rothenburg. Na początku XVIII wieku do dóbr Bytnica należały także wsie Stara Bytnica (Alt Beutnitz), Dobrosułów (Dobersaul), Drzewica (Drewitz), Nietkowice (Deutsch Nettkow), Nietków (Polnisch Nettkow). Około 1778 roku w skład dóbr Rothenburgów wchodziły także inne pobliskie miejscowości m.in. Kosobudz (Kunnersdorf). Około roku 1800 majątek Bytnica znalazł się w rękach królewskiej rodziny Hohenzollernów jako dobra martwej ręki po wymarłej rodzinie Rothenburg. Niebawem utworzono wspólny zarząd dla wszystkich majątków, który przetrwał aż do 1816 roku. Wówczas to od majątku Bytnica odłączono wieś Nietków wraz z miastem Czerwieńsk, które przekazano jako oddzielne dobra w zarząd władz Rejencji w Legnicy. W okresie tym we władaniu Zarządu Majątku Bytnica znalazły się: majątek Bytnica (Beutnitz), Dobrosułów (Dobersaul), Drzewica (Drewitz), Struga (Straube), Głębowie (Glembach) wraz z przynależnym do tej wsi folwarkiem w Kepinkach (Kuttel), Pliszka (Pleishammer), Kosobudz (Kunnersdorf) i Retno (Sorge). Do kompleksu tego należał też młyn w Drzewcach (Leichholzer Mühle). Niektóre młyny, kuźnie i inne budynki folwarczne były często wydzierżawiane. W latach 1844-1855 wydzierżawiono nawet cały majątek Bytnica. Po 1856 roku dobra bytnickie składały się z trzech części: Nowej Bytnicy, Starej Bytnicy i Kosobudza. Do Nowej Bytnicy oprócz wsi należały: folwarki Stary Folwark (Alt Vorwerk), Folwark Dworski (Hof Vorwerk), wsie Dobrosułów, Drzewce (z piecem do wypalania wapna i młynem wodnym), Głębokie wraz z folwarkiem, kolonia Barcice (Evengrund), kuźnia w Pliszce, Kepinki z folwarkiem i kolonią. W skład Starej Bytnicy wchodził folwark szlachecki i wieś z owczarnią, leśniczówką i piecem do wypalania gliny oraz owczarnią w Skotnicach, kolonia z młynem wodnym i piecem do wypalania gliny w Kijewie, folwark Garbowo i tzw. Czerwony Folwark. Do kompleksu Kosobudz przynależała wieś z folwarkami Granicznym (Gränzvorwerk) i Polnym (Grundvorwerk) i owczarnią oraz folwark i wioska Retno. W XIX wieku podstawowe dochody majątku stanowiły: przychody od sprzedaży płodów rolnych, hodowli zwierząt, zwłaszcza owiec, dzierżaw, głównie leśnych, sprzedaży drewna przeznaczonego zarówno na opał, jak i na materiały budowlane, dochody z młynów, serwitutów leśnych, zbioru runa leśnego i miodu oraz sprzedaży wapienia i kamienia. W połowie lat 90-tych XIX wieku na terenie majątków funkcjonowały gorzelnie i fabryka krochmalu. W celu sprawnego zarządzania majątkami utworzono Rentamt Beutnitz, zajmujący się sprawami dzierżaw i zobowiązań oraz prowadzeniem dokumentacji stanu posiadania oraz Forstamt Beutnitz (potem Forstverwaltung), który zajmował się sprawami związanymi z gospodarką leśną. Powstała podległa mu sieć nadleśnictw, których siedziby znajdowały się m.in. w Bytnicy, Sycowicach, Kunowicach, Torzymiu. Na początku XX wieku całkowita powierzchnia majątku Bytnica wynosiła 12 678 hektarów, z czego 408 hektarów przypadało na grunty orne, 110 - na lasy, 120 - na lasy, 160 - na zbiorniki wodne.

Historia i dziedzictwo kulturowe

Chcesz otrzymywać informacje o Gminie?

Już teraz poniżej wpisz swój adres e-mail i zapisz się do Newslettera!

Wypisuję się